هوش چندگانه گاردنرنظریۀ استعدادیابی بر اساس هوش افراد، در ابتدا توسط هوارد گاردنر بیان شد. مقصود او از ارائه نظریه هوش چندگانه گاردنر، اثبات محدود بودن دیدگاه مختلفی از روان‌سنجی سنتی در تناسب با هوش بوده است. گاردنر در ابتدا هوش را به 8 دسته، گروه‌بندی کرد و در کتابی تحت عنوان “قاب‌های ذهنی” آن را به‌طور کامل شرح داد و به بررسی هر یک از انواع هوش پرداخت. بدین ترتیب نظریۀ او به تئوری هوش چندگانه شهرت یافت.

این مقاله شرحی بسیار مختصر، اما بسیار کاربردی و مهم در خصوص استعدادیابی گاردنر بر اساس هوش چندگانه را در اختیار کاربران عزیز و همچنین علاقه‌مندان به حوضۀ استعداد و استعدادیابی و… قرار داده است. در ادامه با ما همراه باشید:

هوش چیست؟

در ابتدا نیاز است توضیح و تعریفی کلی از هوش بدانیم و آن هم این است که هوش، به‌عنوان یک توانایی از ذهن شناخته می‌شود که بسیاری از مسائل و مواردی که در طی روزمره با آن‌ها سروکار داریم، با هوش‌مان ارتباط مستقیم دارد و به قولی با آن درگیر است.

پژوهش‌گران و محققان بسیاری در خصوص هوش، درحال بررسی و تحقیق هستند. آن‌ها خوش بسیاری از افراد را در بسیاری از حالت‌های گوناگون مورد بررسی قراردادند و به موارد بسیار مهمی پی بردند. یکی از این موارد، شناسایی دو خوشۀ ژنی در مغز شدند که عامل اصلی در توانایی و هوش شناختی مغز به‌شمار می‌رود.

این دو خوشۀ ژنی مغز، از صدها و یا هزاران ژن تشکیل شده‌اند که کنترل آن به‌واسطۀ بخشی تحت عنوان کلید کنترل مرکزی انجام می‌شود. در ادامه لازم به ذکر است که این دو خوشۀ ژنی، از تأثیرات بسیار زیادی در سرعت پردازش، استدلال، عملکرد، تمرکز، حافظه و دیگر توانایی‌های ذهنی، برخوردار است.

ضریب هوشی:

هوش، از عوامل بسیار مهم و اساسی در وجود هر انسان است که هر فرد، از بدو تولد تا لحظۀ مرگ با آن همراه خواهد بود.

موضوع بسیار مهم که سبب گردیده تا هوش افراد در علم روان‌شناسی و روان‌کاوی و… از اهمیت بسیار بالایی برخوردار باشد، آن است که آگاهی اولیه و بسیار مفیدی را در اختیار خود فرد و شخص روان‌شناس، مشاور، و… قرار خواهد داد.هوش چندگانه گاردنر: ضریب هوشی

موضوع بسیار مهم دیگر آن است که دلیل اهمیت هوش، قابل سنجش بودن آن است که اطلاعات دقیق‌تری را در اختیارمان قرار می‌دهد.

اما این مورد با چه معیاری سنجیده می‌شود؟

ضریب هوشی، معیاری است که هوش هر فرد به‌واسطۀ آن سنجیده خواهد شد و لازم به ذکر است که ضریب هوشی افراد با یکدیگر تفاوت دارد و متناسب با توانایی‌ها و مهارت هر فرد شناسایی و تعیین خواهد شد. با این حال، بسیاری از روان‌شناسان، پژوهشگران، مشاوران، و…، بهره‌گیری از هوش چندگانه گاردنر را برتر از تست‌های هوش و ضریب هوشی می‌دانند و معتقدند نظریۀ هوش چندگانۀ گاردنر، اطلاعات دقیق‌تر و صحیح‌تری را در اختیارشان قرار می‌دهد.

افزایش هوش:

هوش انسان، از قابلیت‌های بسیار زیادی از جمله توانایی استدلال، تفکر انتزاعی، ظرفیت منطقی، بهره‌گیری از زبان، درک خودآگاهی، برنامه‌ریزی، دانش فردی، حل مسائل، و… برخوردار است. از مواردی که بر افزایش و تقویت هوش ما تأثیر بسرایی دارد، می‌توان به کولین اشاره داشت که معیار اندازه‌گیری هوش، از سنجش میزان کولین موجود در مغز افراد است.هوش چندگانه گاردنر: افزایش هوش

کولین در مواد غذائی همچون بادام زمینی، جگر، تخم‌مرغ، شیر، و… وجود دارند که می‌توان با مصرف روزانه و صحیح از این مواد غذائی، میزان چشم‌گیری از کولین را به مغز خود برسانیم که طبیعتاً میزان کولین موجود در مغز ما، به‌طور چشم‌گیری افزایش خواهد یافت.

 

تست هوش چندگانه کاردنر

 

 

 

صندوق انتقادات!

همان‌طور که گفته شد، بسیاری از محققان هوش را به‌عنوان قدرتی از استدلال، توانایی حل مسائل، حافظه، تفکر، و… می‌دانند و همچنین آن را به‌عنوان یکی از عوامل اصلی در تعیین هوش هر جامعه و فرهنگ به‌شمار می‌برند.

این موضوع همان‌طور که طرف‌داران بسیاری را به سمت خود کشاند، طبیعتاً با انتقاداتی نیز مواجه شد. بری اوریت دانشمندی انگلیسی، از منتقدین این موضوع بود. به‌طوری که بری معتقد بود هوش، از فرهنگی تا فرهنگ دیگر بسیار متفاوت خواهد بود. بدین منظور، او از موافقان سرسخت نسبی‌گرایی فرهنگ به‌شمار می‌رفت.هوش چندگانه گاردنر: انتقادات

رابرت استرنبرگ نیز دانشمندی انگلیسی بود که معتقد بود جوامع نانویسا و بدوی، ملزم به داشتن مهارت‌های هماهنگی هستند. همچنین رابرت استرنبرگ مهارت‌های هماهنگی را به‌عنوان عاملی اصلی در معیار سنجش هوش هر فرد می‌دانست.

لازم به ذکر است که در بسیاری از جوامع، هوش افراد تحت شرایط اجتماعی آن‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد که این امر سبب می‌گردد تا در این‌چنین فرهنگ‌ها، عاملی که به‌عنوان معیاری برای سنجش هوش قرار می‌گیرد، میزان نقش‌پذیری هر فرد در همکاری با دیگر افراد، روابط اجتماعی، مسئولیت‌های اجتماعی، و… می‌باشد. در صورتی که بر اعتقاد بسیاری از افراد جوامع گوناگون با سطح سواد بالاتر، هوش هیچ ارتباطی با مهارت ندارد.

بالاخره چندتا هوش داریم؟

نظریه هوش چندگانه گاردنر، از برتری بسیار بالایی در تناسب با دیدگاه‌های روان‌سنجی قدیمی برخوردار است. همچنین او بر این باور بود که هر فرد دارای انواع مختلفی از این 8 هوش هستند ولی افراد در هریک از هوش‌ها امتیازی را کسب خواهند کرد که تنها برخی از آن‌ها و یا یک یا دو نوع از هوش‌ها، امتیاز بسیار بالاتری در مقایسۀ دیگر هوش‌ها کسب خواهد کرد.

به همین منظور است که افراد تنها در برخی فعالیت‌ها استعداد خاصی از خود بروز می‌دهند. نکتۀ بسیار اساسی در خصوص استعدادیابی گاردنر آن است که او در کتاب خود، احتمال وجود هوش نهم را بیان کرده و همچنین دلیل احتمال وجود آن را نیز ذکر کرده است. این موضوع، بسیاری از محققان را تا به امروز به خود درگیر کرده است و هر یک از آنان با دلایلی، اقدام به اثبات نظریۀ خود می‌کنند. به‌طوری که برخی از آنان معتقدند هوش افراد، از 9 بخش و دیگر محققان نیز بر این باور هستند که هوش افراد از 10 بخش تشکیل شده است.انواع هوش چندگانه گاردنر

دانلود pdf انواع هوش چندگانه گاردنر

 

انواع هوش چندگانه گاردنر + ویژگی‌های هر یک:

در ادامه به معرفی هر یک از هوش چندگانه گاردنر و بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت:

افرادی که در این دسته از انواع هوش قرار می‌گیرند، از فن بیان بسیار بالایی در مباحث گفتاری و نوشتاری برخوردار هستند و همچنین توانایی بسیار بالایی در به‌کارگیری درست و دقیق کلمات در حین گفت و گو و صحبت کردن، دارا هستند.هوش چندگانه گاردنر: هوش زبانی یا همان کلامی:

این افراد از قابلیت‌هایی نظیر بازی با کلمات، مهارت در مذاکرات بسیار مهم، متقاعدسازی، یادآوری موارد گفته شده و یا نوشته شده، توضیح و شرح دادن مسائل گوناگون، و… برخوردار هستند و از همه مهم‌تر آن که این دسته از افراد، استعداد بسیار زیادی در یادگیری زبان‌های دیگر دارند و همچنین از خواندن و نوشتن بسیار لذت می‌برند.

استعدادیابی افرادی که دارای هوش کلامی هستند نشان می‌دهد که آن‌ها در مشاغلی همچون نویسندگی، تولیدکنندۀ محتوا، سخنگو، روزنامه‌نگار، مجری رسانه، وکیل، قاضی، معلم، شاعر، طنزپرداز، مترجم، روحانی، سیاستمدار، و… بسیار موفق خواهند بود.

 

افرادی که در این دسته از انواع هوش قرار می‌گیرند، تسلط بسیار بالایی بر حرکات فیزیکی و جسمانی بدن خود دارند که از جملۀ این موارد می‌توان به حفظ تعادل، آگاهی بالا و کامل از وضعیت بدن در موقعیت‌های مختلف، سرعت بالا در انجام فعالیت‌هایی که مربوط به بدن می‌باشد، و… اشاره داشت.

این دسته از افراد استعداد بسیار بالایی در انجام فعالیت‌های ورزشی و تحرکی دارند. این موضوع بدین منظور است که این افراد از قابلیت هماهنگ کردن اجزای بدن و همچنین اندام‌های حرکتی بدن خود را دارا هستند.هوش چندگانه گاردنر هوش بدنی:

افرادی که دارای هوش بدنی و یا جنبشی هستند، از مهارت‌هایی نظیر فعالیت‌های گوناگون ورزشی، تند و سریع بودن در انجام کارهای فیزیکی، هماهنگی در فعالیت‌های فیزیکی، و… برخوردار هستند. بسیاری از افراد، مسائل و مباحث را باید با نوشتن، خواندن و گوش دادن بیاموزند و گاهاً این اعمال را چندین بار تکرار می‌کنند. اما افرادی که دارای هوش بدنی هستند، می‌بایست فعالیتی را انجام دهند تا به عمق آن پی ببرند و به خاطر بسپارند که این موضوع به‌عنوان یکی از ویژگی‌های بسیار بارز و جذاب آن‌‌ها به‌شمار می‌رود.

اکثر افرادی که در رقصندگی، ورزشکاری، رانندگی، هنرپیشگی، آتش‌نشانی، مربی‌گری ورزشی، ماهی‌گیری، ماساژوری، مکانیکی خودرو، غواصی، و… استعداد داشته‌اند و درخشیدند، دارای هوش بدنی و یا جنبشی بسیار بالایی بوده‌اند.

هوش درون فردی، هوشی است که فرد، درک بالا و واضحی از خود خواهد داشت. آن دسته از افرادی که از نظر هوشی در هوش درون فردی قرار دارند، درک بسیار بالایی از حالات هیجانی و انگیزه‌های درونی و همچنین احساسات خود دارند و توانایی بسیار بالایی در برنامه‌ریزی اهداف و مسائل زندگی دارند.هوش چندگانه گاردنر هوش درون فردی:

اگر بخواهیم از ویژگی‌های بارز آن‌ها صحبت کنیم، باید عارض شویم که این دسته از افراد، مهارت بسیار بالایی در تجزیه و تحلیل مسائل برخوردار هستند و از تجزیه و تحلیل نظریه‌ها لذت بسیار زیادی می‌برند. همان‌طور که گفته شد، به‌منظور درک بالایی که از خود دارند، از خودآگاهی بسیار بالایی نیز برخوردار هستند.

استعدادیابی گاردنر از این دسته از افراد نشان می‌دهد که آنان در مشاغلی همچون نویسندگی، مربی‌گری، روان‌شناسی، ایده‌پردازی، محققی، کارآفرینی، و… استعداد فراوانی دارند.

هوش برون فردی یا همان میان فردی، هوشی است که تحت عنوان هوش اجتماعی نیز شناخته می‌شود. افرادی که در این دسته از انواع هوش قرار می‌گیرند، اشخاص بسیار اجتماعی هستند. به‌طوری که این افراد مسائل و موارد آموزشی را از اجتماع می‌آموزند. آن‌ها معمولاً از فعالیت‌های انفرادی بیزار هستند و بسیاری از اعمال و رفتار خود را با جمعی از افراد جامعه، دوستان و… تطبیق می‌دهند.هوش برون فردی(میان فردی):

شرکت در فعالیت‌های گروهی از جمله کمک و غذارسانی به حیوانات بی‌پناه، کاروان‌های محافظت از طبیعت، خیریه، و… برای آنان بسیار لذت‌بخش است.

این دسته از افراد، معمولاً علاقۀ زیادی به میانجی‌گری، مشاوره، گفت و گو، اعمال اجرایی نظیر اجرای مهمانی‌ها و مراسم، و… دارند و انصافاً انسان‌های بسیار عادلی هستند. به‌طوری که معمولاً اطرافیان این دسته از افراد، برای مشاوره و راهنمایی گرفتن نزد آن‌ها می‌روند.

اگر شما جزء آن گروه از افرادی هستید که در این دسته‌بندی از هوش قرار دارید، باید به شما تبریک بگوییم؛ زیرا شما از توانایی بسیار زیادی در برقراری ارتباط با دیگر افراد دارید و همچنین شما به‌منظور داشتن هوش هیجانی بالا که ارتباط مستقیمی با هوش میان فردی دارد، از قدرت بالایی در درک کردن اطرافیان و تعامل با آنان برخوردار هستید.هوش چندگانه گاردنر

از ویژگی این دسته از افراد می‌توان به مهارت در ارتباط بالای کلامی و غیرکلامی مثبت، بررسی موضوعات مختلف از زوایای مختلف، توانایی حل اختلافات، و… اشاره داشت که متناسب با بررسی‌های انجام شده از تست استعدادیابی بر اساس هوش گاردنر، به این نتیجه رسیدیم که بالا بودن این هوش در افراد، سبب بروز استعدادهایی در مشاغلی از جمله سیاستمداری، پزشکی، روان‌شناسی، پرستاری، مشاوره، مدیریت، رهبری گروه‌ها، کارشناس منابع انسانی، خبرنگاری، معلم، مربی، مسئول آژانس‌های مسافربری، مسئول امور پشتیبانی، و… می‌شود و قطعاً در یکی از این مشاغل به موفقیت‌های بی‌شماری دست خواهند یافت.

احتمالاً بدانید که منظور از هوش فضایی، توانایی فرد در بهره‌گیری از قوۀ تخیل و تجسم بالایی برخوردار هستند. این افراد به‌منظور داشتن قدرت تجسم بالا، توانایی بسیار بالایی در درک و تحلیل مسائل نموداری، عکس، تصاویر و همچنین نقشه، و… دارند.هوش فضایی:

این افراد از خواندن و نوشتن لذت بسیار زیادی خواهند برد؛ زیرا آنچه می‌خوانند و یا می‌نویسند را به‌خوبی تجسم می‌کنند و به قولی آنچه می‌نویسند، برای مخاطبین کاملاً قابل فهم و درک می‌باشد. افرای با هوش فضایی و یا تجسمی، معماران بسیار ماهری خواهند بود. همچنین دیگر مشاغلی نظیر انیمیشن‌سازی، عکاسی، طراح داخلی، شهرسازی، طراحی لباس، مجسمه‌سازی، هنرمندی، مهندسی مکانیک، و… از جمله مواردی هستند که این دسته از افراد در آن‌ها به درخشش بسیار بالایی خواهند رسید.

اگر از در طبیعت بودن لذت می‌برید، احتمال دارد که هوش شما در این دسته‌بندی از انواع هوش قرار داشته باشد. افرادی با هوش طبیعت‌گرا، همان‌طور که از نام هوششان پیداست، سازگاری و علاقۀ بسیار زیادی به طبیعت دارند و از کارهایی که توجه بسیاری از آنان را به خود جذب می‌کند، طبیعت‌گردی، پرورش گل و گیاه، کشاورزی، باغبانی، کمپ کردن، کشف محیط‌های جدید، و… می‌باشد.هوش چندگانه گاردنر هوش طبیعت‌گرا:

نکتۀ بسیار جالب در خصوص این دسته از افراد آن است که آن‌ها از تغییرات بسیار کوچک محیط اطرافشان آگاه می‌شوند و به قولی بسیار ریزبین هستند.

آن‌ها علاقۀ بسیار زیادی به گیاه‌شناسی، جانورشناسی و زیست‌شناسی از خود نشان می‌دهند و علاقۀ خاصی به محیط‌هایی که عاری از گل و گیاه باشد، ندارند.

با توجه به خاص بودن این دسته از افراد و استعدادیابی صورت گرفته از آنان، نشان می‌دهد که آن‌ها در فعالیت‌هایی نظیر زیست‌شناسی، گیاه‌شناسی، آشپزی، باغبانی، لیدر تورهای طبیعت‌گردی، و… به موفقیت‌های بسیاری دست خواهند یافت.

این هوش همان‌طور که از نامش پیداست، مختص به افرادی است که از قدرت بالایی در حل مسئله و تحلیل آن‌ها برخوردار هستند. همچنین این افراد بدین منظور که شناسایی الگوهای پیچیده و درک سیستم برای آن‌ها آسان است، علاقۀ بسیار زیادی در محاسبات و اعمال ریاضی از خود نشان می‌دهند و قادر به تحلیل مسائل بسیار پیچیده و منطقی ریاضیات، با استدلالی بسیار قوی هستند.هوش چندگانه گاردنر هوش منطقی ریاضی:

بازی با اعداد، از فعالیت‌های بسیار جذاب برای آن‌ها به‌شمار می‌رود و از تفکر در خصوص موارد انتزاعی بسیار لذت می‌برند. به همین منظور، این افراد می‌توانند در موقعیت‌های بسیار فوق‌العاده‌ای به‌عنوان ریاضی‌دان، دانشمند، محقق، بازرگان، بانک‌دار، کارشناس مالی، حسابدار، مدیرعامل، مدرس ریاضیات، کارگزار بیمه، پژوهش‌گر، مهندس، و… فعالیت کنند.

موسیقی دارای الگوهایی است که تنها برخی از افراد قادر به درک آن هستند. به‌طور کلی، هوش موسیقیایی یعنی توانایی درک عمیق، ساخت و اجرای الگوهایی هنری تحت عنوان موسیقی است.هوش چندگانه گاردنر هوش موسیقی:

این دسته از افراد توانایی و مهارت بسیار بالایی در تشخیص صداها و ریتم‌ها هستند، به همین منظور در اصوات و نت‌ها را به‌راحتی تشخیص می‌دهند.

مطابق با استعدادیابی‌های انجام شده از این دسته از افراد، نشان می‌دهد که آن‌ها می‌توانند موسیقی‌دان‌های بسیار مشهور و ماهری باشند و گوش فرا دادن به خوانندگی و نوازندگی آن‌ها می‌تواند بسیار دل‌نشین باشد.

بسیاری از مربیان، رهبر ارکسترها، تنظیم‌کننده‌های موسیقی، و… از این هوش برخوردار هستند.

لازم به ذکر است که هر کسی که از هوش موسیقیایی بالایی برخوردار است، لزوماً نباید موسیقی‌دان، آهنگ‌ساز، خواننده و یا حتی نوازنده باشد! بسیاری از افراد هستند که برای مثال سفالگر و یا نقاش هستند، اما در حین سفالگری و یا نقاشی کردن شروع به آواز خواندن می‌کنند و حتی بسیار زیبا آواز بخواند.

و در آخر به تفسیری از نوعی هوش می‌رسیم که بسیاری از افراد معتقدند درک آن برایشان بسیار دشوار است. درست است! این هوش، توصیفی بسیار دشوار را در خود جای‌داده و ممکن است همۀ افراد قادر به درک آن نباشند که این موضوع امری طبیعی است.

هوش هستی‌گرا هوشی است که فرد، تمایل بسیار زیادی به مسائل متافیزیکی، جست‌وجو در خصوص خود و خدا، و… دارند و همچنین موضوعاتی نظیر مسائل ماورایی و جهان هستی، از جمله مواردی‌اند که توجه این دسته از افراد را به خود جلب می‌کند.هوش چندگانه گاردنر هوش هستی‌گرا:

آن‌ها دائماً به دنبال چرایی زندگی خود و دیگران هستند. خدا کیست؟ این جهان چطور پدید آمده؟ سرنوشت ما چیست؟ معنای زندگی چیست؟ مرگ چیست؟ و… از جمله مسائلی هستند که ذهن این افراد را دائماً به خود مشغول می‌کند و این افراد مدام درحال بررسی پاسخ‌های احتمالی این سؤال‌ها هستند.

با وجود سختی‌های بسیار زیاد در شناخت استعدادهای این دسته از افراد، مباحث گاردنر آن‌ها را مستعد برگزیدن یکی از موارد زیر به‌عنوان استعداد می‌داند: فیلسوف، رهبر، روحانی، مربی مدیتیشن، ستاره‌شناس، و…